FAQ
Waarom plantaardig?
Wat we eten heeft een grote impact op onze gezondheid en op de planeet. Volgens de wetenschappelijke inzichten van de EAT-Lancet Commission is een verschuiving naar meer plantaardige voeding nodig om een groeiende wereldbevolking gezond te voeden binnen de grenzen van de planeet.
Meer groenten, fruit, peulvruchten, noten en volle granen eten is goed voor je lichaam. Het kan het risico op chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes helpen verlagen.
Meer plantaardige voeding eten helpt om land efficiënter te gebruiken en natuur en biodiversiteit beter te beschermen.
De productie van dierlijke producten vraagt veel landbouwgrond, onder andere voor veevoer en weides.
Voor de productie van voedsel is veel water nodig. Dierlijke producten vragen doorgaans meer water dan plantaardige alternatieven, waardoor vaker plantaardig eten de druk op watervoorraden kan verminderen.
Onze voedselkeuzes hebben een grote impact op de uitstoot van broeikasgassen. Dierlijke producten veroorzaken gemiddeld meer CO₂-uitstoot dan plantaardige alternatieven.
Onze voedselkeuzes hebben een directe impact op het leven van miljarden dieren wereldwijd. Door vaker te kiezen voor plantaardige alternatieven, dragen we bij aan een systeem waarin dierenwelzijn een hogere prioriteit krijgt en de druk op de intensieve veehouderij afneemt.
Wereldwijd is de impact van voedselconsumptie ongelijk verdeeld. In landen met een hoog BNP, zoals België, worden gemiddeld gezien meer dierlijke producten geconsumeerd. Vaker plantaardig kiezen is een manier om als onze verantwoordelijkheid op te nemen – hierdoor beperken we de milieudruk en dragen we bij aan een duurzamer voedselsysteem.
Waarom baseert Durf Plantaardig zich op het EAT-Lancet rapport?
Als wetenschappelijke instelling kiest UGent voor een evidence-based aanpak om haar duurzaamheidsdoelen te realiseren. Het EAT-Lancet-rapport vormt hiervoor een belangrijke basis, omdat het de eerste grootschalige wetenschappelijke review is die concrete en kwantitatieve richtlijnen geeft voor een gezond voedingspatroon binnen de planetaire grenzen.
De data tonen aan dat een verschuiving naar meer plantaardige voeding noodzakelijk is om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen én om in de toekomst iedereen gezond te kunnen voeden. Als universiteit die wetenschap en maatschappelijke verantwoordelijkheid verbindt, vertaalt UGent deze inzichten ook naar de praktijk.
Wat doet de UGent zelf op vlak van duurzame catering?
Binnen de Roadmap Duurzaamheid wordt ingezet op een geleidelijke transitie naar een meer plantaardig aanbod. Concreet is vastgelegd dat tegen 2028 bij universiteitsbrede events 100% vegetarische catering wordt voorzien, waarvan minstens 50% vegan.
Daarnaast loopt op Campus Coupure een pilootproject met een sterker plantaardig aanbod in de resto. Dat project wordt geëvalueerd, waarbij ook het kostenplaatje wordt meegenomen, om te bekijken wat in de toekomst breder kan worden uitgerold.
In de andere restaurants, met een regeneratiekeuken, zijn eerdere ambities op vlak van vegetarisch aanbod teruggeschroefd omdat de UGent meer de vraag wil volgen. Het runds- en lamsvlees werd wel volledig van het menu geschrapt.
De data tonen aan dat een verschuiving naar meer plantaardige voeding noodzakelijk is om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen én om in de toekomst iedereen gezond te kunnen voeden. Als universiteit die wetenschap en maatschappelijke verantwoordelijkheid verbindt, vertaalt UGent deze inzichten ook naar de praktijk.
Betekent 100% vegetarische catering dat vlees volledig verboden wordt?
Nee. Dit project focust specifiek op events en vormingen die georganiseerd worden door diensten, vakgroepen en onderzoeksgroepen van de universiteit.
In de reguliere studentenrestaurants blijft een gevarieerd aanbod bestaan. Ook daar verschuift de nadruk wel steeds meer richting plantaardige opties, om de ecologische voetafdruk van de universiteit als geheel te verkleinen.
Wat met mensen met dieetwensen of allergieën?
Een plantaardige keuken is van nature zeer inclusief. Omdat de focus ligt op onbewerkte producten zoals groenten, peulvruchten en granen, zijn veel gerechten standaard vrij van veelvoorkomende allergenen zoals lactose en ei.
Cateraars blijven bovendien getraind om rekening te houden met specifieke dieetwensen (zoals glutenvrij). Door de focus op plantaardig wordt het vaak zelfs eenvoudiger om aan diverse nutritionele noden te voldoen.
Mensen willen toch ook eens genieten op een event? Daar hoort soms een stukje zalm of tonijn bij.
Niet iedereen hoeft meteen elke dierlijke component te bannen. Tegelijk kennen veel mensen de plantaardige alternatieven nog onvoldoende. Door op events bewust te kiezen voor kwalitatieve en smaakvolle plantaardige catering, laten we mensen die alternatieven gewoon ervaren door te proeven. Dat werkt vaak sterker dan campagnes of affiches. Als universiteit heeft UGent hierin bovendien een duidelijke voorbeeldfunctie.
Je forceert mensen beter niet. Je moet de keuze aan de mensen laten.
Volledig vrije keuze leidt vaak tot wat mensen al kennen en gewend zijn. Net daarom veranderen eetpatronen zo traag.
Door op events standaard een aantrekkelijke vegetarische of plantaardige catering aan te bieden, verlaag je de drempel om duurzame alternatieven te ontdekken zonder dat mensen iets wordt afgenomen of verboden.
Zijn producten zoals amandelen, avocado’s en quinoa niet even belastend voor het milieu?
Het korte antwoord: Nee. Hoewel elk voedingsproduct een ecologische voetafdruk heeft, blijft de impact van plantaardige producten, zelfs de ‘uitschieters’, fracties kleiner dan die van dierlijke producten.
Hier is waarom we die nuance belangrijk vinden:
- De vergelijking met dierlijke producten Vaak wordt gewezen op het waterverbruik van amandelen of de transportkilometers van avocado’s. Echter, wanneer we kijken naar de totale uitstoot van broeikasgassen, landgebruik en watervervuiling, wint plantaardig het zo goed als altijd. De productie van één kilo rundvlees verbruikt bijvoorbeeld gemiddeld veel meer water en stoot veel meer CO2 uit dan de productie van een kilo avocado’s of noten.
- Wat zegt de wetenschap? Het toonaangevende EAT-Lancet rapport adviseert een ‘Planetary Health Diet’. Dit dieet zet volop in op volle granen (zoals quinoa), fruit, groenten en noten (zoals amandelen) als essentiële bouwstenen. Volgens dit model is een verschuiving naar deze producten noodzakelijk om binnen de grenzen van onze planeet te blijven en tegen 2050 tien miljard mensen gezond te kunnen voeden.
- Efficiëntie in de keten Bij dierlijke producten is er sprake van ‘energetisch verlies’: je stopt eerst enorme hoeveelheden soja, granen en water in een dier om er uiteindelijk een kleinere hoeveelheid calorieën (vlees of zuivel) uit te krijgen. Door direct de planten te eten, slaan we die inefficiënte tussenstap over.
- Lokale en bewuste keuzes Binnen het plantaardige aanbod moedigt Durf Plantaardig organisatoren aan om ook te kijken naar seizoensgebonden en lokale alternatieven (denk aan Europese peulvruchten, granen zoals spelt, of lokale noten). Maar laat het streven naar perfectie de broodnodige transitie niet in de weg staan: de grootste winst voor het klimaat aan de UGent zit in de verschuiving van dierlijk naar plantaardig.
Kortom: Een avocado is misschien niet ‘perfect’, maar een steak is op ecologisch vlak vele malen belastender. Door te kiezen voor plantaardig, kies je altijd voor de meest efficiënte weg naar onze klimaatdoelstellingen.
Is plantaardige catering niet duurder?
In de praktijk blijkt plantaardige catering vaak kostenefficiënt, zeker wanneer gewerkt wordt met seizoensgroenten, peulvruchten en granen in plaats van dierlijke producten.
Bovendien biedt Durf Plantaardig een overzicht van cateraars die ervaring hebben met duurzame events, waardoor organisatoren eenvoudig een kwalitatieve én betaalbare keuze kunnen maken.
Moeten UGent-personeelsleden het raamcontract voor catering niet volgen?
Voor broodjes, soep en slaatjes geldt inderdaad een raamcontract dat gevolgd moet worden. Ook binnen dit aanbod zijn er vegetarische en plantaardige opties beschikbaar.
Voor andere vormen van catering kunnen organisatoren terecht bij de duurzame cateraars die op deze website opgelijst staan.
Waarom focust Durf Plantaardig op events en niet op individuele eetkeuzes?
Durf Plantaardig richt zich bewust op structurele keuzes op organisatieniveau, niet op individuele consumptie.
Events zijn momenten waar de universiteit een duidelijke voorbeeldrol kan opnemen, zonder mensen persoonlijk aan te spreken op hun eetgedrag. Zo wordt duurzame voeding zichtbaar, normaal en toegankelijk, zonder moraliserend te zijn.